De formule
Hoe de gevoelstemperatuur wordt berekend
De "gevoelstemperatuur" — meteorologen noemen dit de schijnbare temperatuur — combineert de luchttemperatuur met luchtvochtigheid en wind tot één getal dat beter aansluit bij wat het lichaam daadwerkelijk ervaart dan de thermometerwaarde alleen. Luchtvochtigheid verhoogt de gevoelstemperatuur: op een warme dag vertraagt veel vocht in de lucht de verdamping van zweet op de huid, het belangrijkste koelmechanisme van het lichaam, waardoor het warmer aanvoelt dan de luchttemperatuur alleen doet vermoeden. Wind verlaagt de gevoelstemperatuur juist, doordat het de dunne laag opgewarmde lucht vlak bij de huid sneller wegvoert dan die kan worden aangevuld.
Waarom deze twee effecten elkaar deels opheffen
De effecten van vocht en wind kunnen elkaar deels compenseren — een hete, vochtige dag met stevige wind kan dichter bij de werkelijke temperatuur aanvoelen dan een stille, vochtige dag zonder wind. Dat maakt de gevoelstemperatuur een bruikbaarder getal voor de keuze van kleding of het inschatten van risico dan de luchttemperatuur alleen.
Uitgewerkt voorbeeld
Bij de standaardwaarden van 25 °C, 50% luchtvochtigheid en 3 m/s wind komt de formule uit op een gevoelstemperatuur van ongeveer 24,1 °C.
De uitkomst interpreteren
Deze calculator gebruikt de formule van de Australische meteorologische dienst (BoM), een van de verschillende modellen voor schijnbare temperatuur die wereldwijd in gebruik zijn; de hitte-index en windchill van de Amerikaanse weerdienst (ook elders op deze site) zijn juist toegespitst op respectievelijk warm-vochtige en koud-winderige omstandigheden, en kunnen bij dezelfde invoer een merkbaar ander getal geven. Geen van deze formules is exact — het zijn allemaal statistische benaderingen van hoe mensen temperatuur ervaren, geen fysieke meting.
Ze zijn verwant maar niet identiek. De hitte-index is een specifiek Amerikaanse formule voor warme, vochtige omstandigheden en houdt geen rekening met wind. Formules voor schijnbare temperatuur, zoals die op deze pagina, nemen wind wel mee, waardoor ze over een breder scala aan omstandigheden bruikbaar zijn.
Zweet koelt het lichaam doordat het verdampt, en daarvoor moet de omringende lucht vocht kunnen opnemen. Droge lucht neemt dat vocht gemakkelijk op, waardoor zweet snel verdampt en effectief koelt; vochtige lucht zit al bijna verzadigd, waardoor zweet op de huid blijft staan in plaats van te verdampen, en het koelend effect afneemt.